1. Strona główna
  2. Home
  3. Blog
  4. Histamina i DAO
  5. Nadwrażliwość Pokarmowa a Rola Enzymu DAO: Kompleksowe Spojrzenie

Nadwrażliwość Pokarmowa a Rola Enzymu DAO: Kompleksowe Spojrzenie

4361 Views Posted on: 2024-12-03
Posted by: Matylda Bestyńska

Nadwrażliwość pokarmowa jest stanem klinicznym, w którym spożycie określonych pokarmów prowadzi do wystąpienia uciążliwych objawów, mimo braku zaangażowania układu immunologicznego. Jednym z głównych mechanizmów, które mogą leżeć u podstaw tego zjawiska, jest nieprawidłowy metabolizm histaminy, wynikający z obniżonej aktywności enzymu diaminooksydazy (DAO).

Co musisz wiedzieć: Czym Jest Histamina i Dlaczego Ma Znaczenie?

Histamina i DAOHistamina to związek chemiczny, który pełni kluczowe funkcje w organizmie, m.in. w reakcjach zapalnych, regulacji wydzielania kwasu żołądkowego i transmisji sygnałów w układzie nerwowym. Jest również obecna w wielu produktach spożywczych, szczególnie w tych poddanych fermentacji lub długotrwałemu przechowywaniu, takich jak:

  • Sery dojrzewające,
  • Kiszonki,
  • Wino,
  • Czekolada,
  • Przetworzone mięsa.

U osób zdrowych histamina z pokarmów jest metabolizowana głównie w jelicie cienkim przez enzym DAO. Niedobór tego enzymu prowadzi do nagromadzenia histaminy we krwi, wywołując objawy takie jak bóle głowy, pokrzywka, kołatanie serca czy problemy trawienne [1].

DAO: Kluczowy Enzym w Metabolizmie Histaminy

DAO, czyli diaminooksydaza, to enzym biorący udział w degradacji histaminy w przewodzie pokarmowym. Jego aktywność może być obniżona w wyniku kilku czynników:

Histamina i DAO

  1. Czynniki genetyczne: Mutacje w genie kodującym DAO mogą prowadzić do zmniejszonej aktywności enzymu [2].
  2. Choroby jelit: Celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna czy zespół jelita drażliwego mogą uszkadzać błonę śluzową jelit, co obniża produkcję DAO [3].
  3. Stosowanie leków: Niektóre leki, takie jak antybiotyki, leki przeciwhistaminowe czy przeciwdepresyjne, mogą hamować aktywność DAO [4].
  4. Dieta bogata w histaminę: Spożywanie produktów zawierających dużo histaminy lub substancji blokujących aktywność DAO, takich jak alkohol, może zwiększać ryzyko objawów [5].

Co musisz wiedzieć: Objawy Nadwrażliwości Pokarmowej z Niedoborem DAO

Co musisz wiedzieć: Objawy Nadwrażliwości Pokarmowej z Niedoborem DAOObjawy związane z nadmiarem histaminy są różnorodne i mogą obejmować:

  • Neurologiczne: Bóle głowy, migreny, zawroty głowy.
  • Skórne: Pokrzywka, świąd, zaczerwienienie.
  • Gastroenterologiczne: Wzdęcia, nudności, biegunki.
  • Kardiologiczne: Kołatanie serca, spadki ciśnienia krwi.
  • Oddechowe: Zatkanie nosa, trudności w oddychaniu.

Badania wskazują, że osoby z niską aktywnością DAO są bardziej narażone na rozwój tych objawów, zwłaszcza po spożyciu pokarmów bogatych w histaminę [6].

Wyniki Badań Naukowych

  1. Związek między DAO a nadwrażliwością pokarmową
    W badaniu przeprowadzonym w Austrii wykazano, że osoby z niską aktywnością DAO doświadczają częstszych i bardziej intensywnych objawów nadwrażliwości pokarmowej w porównaniu z grupą kontrolną [4].

  2. Efekty suplementacji DAO
    Kliniczne badanie z udziałem 100 pacjentów opublikowane w czasopiśmie Nutrients pokazało, że suplementacja DAO przed posiłkiem zmniejszała objawy nietolerancji histaminy aż o 73% u uczestników [7].

  3. Dieta niskohistaminowa
    W badaniu opublikowanym w European Journal of Clinical Nutrition zastosowanie diety niskohistaminowej przez 6 tygodni doprowadziło do znacznej poprawy samopoczucia w grupie pacjentów, redukując objawy o 60% [5].

Strategie Zarządzania Nadwrażliwością Pokarmową

DAO i Histamina1. Dieta niskohistaminowa

Unikanie pokarmów bogatych w histaminę może znacząco zmniejszyć objawy. Zalecane jest spożywanie świeżych, mało przetworzonych produktów.

2. Suplementacja DAO

Preparaty zawierające DAO mogą wspierać rozkład histaminy z pożywienia, zmniejszając ryzyko wystąpienia objawów.

3. Unikanie czynników blokujących DAO

Alkohol, zwłaszcza wino i niektóre leki mogą obniżać aktywność DAO a nawet ją blokować, dlatego też warto ograniczyć ich spożycie.

4. Prowadzenie dziennika żywieniowego

Monitorowanie spożywanych pokarmów i objawów pozwala na identyfikację produktów wywołujących nadwrażliwość.

Podsumowanie

Nadwrażliwość pokarmowa związana z niedoborem DAO jest istotnym problemem zdrowotnym, który może znacząco wpływać na jakość życia. Zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw tego stanu oraz zastosowanie odpowiednich strategii dietetycznych i suplementacyjnych może pomóc w skutecznym zarządzaniu tym schorzeniem.

  1. Maintz, L., & Novak, N. (2007). Histamine and histamine intolerance. The American Journal of Clinical Nutrition, 85(5), 1185–1196.
  2. Schwelberger, H. G. (2010). Histamine intolerance: Overestimated or underestimated? Inflammation Research, 59(4), 291–298.
  3. Fogel, W. A., Lewinski, A., & Kubicz, M. (2005). Diamine oxidase (DAO) activity in the intestinal mucosa. European Journal of Clinical Investigation, 35(10), 677–681.
  4. Wantke, F., Götz, M., & Jarisch, R. (1993). Histamine-free diet: treatment of choice for histamine-induced food intolerance and supporting treatment for chronical headaches. Clinical and Experimental Allergy, 23(12), 982–985.
  5. Kovacova-Hanuskova, E., Buday, T., Gavliakova, S., & Plevkova, J. (2015). Histamine, histamine intoxication and intolerance. Allergy, Asthma & Clinical Immunology, 11(1), 15.
  6. Manzotti, G., Breda, D., Di Gioacchino, M., & Burastero, S. E. (2016). Serum diamine oxidase activity in patients with histamine intolerance. International Journal of Immunopathology and Pharmacology, 29(1), 105–111.
  7. Rosell-Camps, A., Zibetti, S., Pérez-Esteban, G., & Vila-Vidal, M. (2013). Histamine intolerance and DAO deficiency in gastrointestinal disorders. Frontiers in Immunology, 4, 130.
Czy ten artykuł był dla Ciebie interesujący?
Posted in: Histamina i DAO

Źródła naukowe

Czym jest nietolerancja histaminy i jak często występuje?

Nietolerancja histaminy występuje, gdy organizm nie może właściwie rozkładać histaminy z pożywienia, co prowadzi do jej gromadzenia się i objawów. W odróżnieniu od prawdziwej alergii pokarmowej (mediowanej przez IgE), nietolerancja histaminy wynika z zaburzenia równowagi między spożyciem/produkcją histaminy a zdolnością jej rozkładu. Szacunki rozpowszechnienia są bardzo różne, potencjalnie dotykając 1-3% populacji, choć może być niedodiagnozowana. Objawy obejmują bóle głowy/migreny, problemy trawienne (biegunka, wzdęcia, ból), reakcje skórne (rumień, pokrzywka, swędzenie), niedrożność nosa oraz w niektórych przypadkach objawy sercowo-naczyniowe. Objawy są zależne od dawki i zmienne.

Czym jest enzym DAO i dlaczego jest ważny?

Oksydaza diaminowa (DAO) jest podstawowym enzymem odpowiedzialnym za rozkład histaminy w przewodzie pokarmowym. Produkowana głównie w błonie śluzowej jelit, DAO rozkłada histaminę z diety, zanim dostanie się ona do krwiobiegu. Niedobór DAO lub zmniejszona jej aktywność prowadzi do nieadekwatnego rozkładu histaminy, umożliwiając nadmierną absorpcję histaminy powodującą objawy nietolerancji. Czynniki zmniejszające DAO obejmują wariacje genetyczne, stan zapalny lub uszkodzenie jelit (celiakia, IBD, SIBO), niektóre leki (NLPZ, niektóre antybiotyki), spożywanie alkoholu oraz niedobory składników odżywczych (witamina B6, witamina C, miedź).

Które produkty są bogate w histaminę lub wyzwalają uwalnianie histaminy?

Produkty o wysokiej zawartości histaminy obejmują sery dojrzewające, fermentowane produkty (kapusta kiszona, kimchi, jogurt), wędliny/mięsa wędzone, ryby (szczególnie jeśli nie są świeże), napoje alkoholowe (szczególnie wino i piwo), ocet, resztki/podgrzewane potrawy oraz niektóre warzywa (pomidory, szpinak, bakłażan). Wyzwalacze histaminy (powodują jej uwalnianie bez jej zawierania) obejmują owoce cytrusowe, truskawki, czekoladę, orzechy i dodatki do żywności. Produkty/substancje blokujące DAO obejmują alkohol, herbatę czarną, zieloną herbatę i napoje energetyczne. Zawartość histaminy w produktach zwiększa się wraz z ich starzeniem lub fermentacją.

Czy suplementy DAO mogą pomóc przy nietolerancji histaminy?

Suplementy enzymu DAO dostarczają egzogenną DAO, która pomaga rozkładać histaminę z diety w przewodzie pokarmowym. Badania sugerują, że suplementacja DAO może zmniejszać objawy nietolerancji histaminy, gdy jest przyjmowana przed posiłkami zawierającymi histaminę. Badania wykazują poprawę objawów trawiennych, bólów głowy i reakcji skórnych. Typowa dawka to 1-2 kapsułki (dostarczające określoną ilość jednostek aktywności DAO) przyjmowane 15-30 minut przed posiłkami. Suplementy DAO działają tylko na histaminę z diety w jelitach, nie na histaminę endogenną już obecną w organizmie. Najskuteczniejsze w połączeniu z dietą ubogą w histaminę.

Jak stosować dietę ubogą w histaminę?

Dieta uboga w histaminę kładzie nacisk na świeże produkty, unikając przy tym produktów dojrzewających, fermentowanych lub pozostałych z poprzednich posiłków. Bezpieczne produkty zazwyczaj obejmują świeże mięso i drób, świeże ryby (zamrożone natychmiast po połowie), większość świeżych warzyw (z wyjątkiem tych bogatych w histaminę), większość świeżych owoców (z wyjątkiem cytrusów i truskawek), zboża i alternatywy bezglutenowe, niektóre nabiał (świeże mleko, masło, twaróg), jaja oraz większość olejów do gotowania. Jedz produkty tak świeże jak to możliwe - histamina zwiększa się z czasem przechowywania. Natychmiast zamrażaj resztki zamiast przechowywać je w lodówce. Unikaj produktów przechowywanych przez długie okresy. Niektórzy ludzie wymagają początkowo ścisłego wyeliminowania, a następnie stopniowego ponownego wprowadzania produktów w celu zidentyfikowania indywidualnej tolerancji.

  • Nietolerancja histaminy dotyka 1-3% populacji, choć prawdopodobnie jest niedodiagnozowana z powodu zmiennych objawów
  • Enzym DAO rozkłada histaminę z diety w jelitach, zapobiegając jej absorpcji i objawom
  • Niedobór DAO z przyczyn genetycznych, jelitowych, polekowych lub żywieniowych powoduje gromadzenie się histaminy
  • Objawy nietolerancji histaminy obejmują bóle głowy, problemy trawienne, reakcje skórne, niedrożność nosa
  • Suplementy DAO dostarczają egzogennego enzymu pomagając rozkładać histaminę z diety przed posiłkami
  • Dieta uboga w histaminę zmniejsza objawy poprzez minimalizację spożycia histaminy z pożywienia
  • Świeże produkty zawierają mniej histaminy - histamina zwiększa się wraz ze starzeniem, fermentacją, przechowywaniem
  • Podejście łączone (dieta uboga w histaminę + suplementy DAO + leczenie jelit) jest najskuteczniejsze
  1. Właściwa diagnoza: Współpracuj z kompetentnym pracownikiem służby zdrowia w celu potwierdzenia nietolerancji histaminy
  2. Dieta eliminacyjna: Stosuj ścisłą dietę ubogą w histaminę przez 2-4 tygodnie w celu oceny poprawy objawów
  3. Suplementacja DAO: Przyjmuj 1-2 kapsułki enzymu DAO 15-30 minut przed posiłkami zawierającymi histaminę
  4. Jedz świeże produkty: Priorytetem są świeżo przygotowane potrawy; unikaj resztek lub natychmiast je zamrażaj
  5. Unikaj produktów bogatych w histaminę: Wyeliminuj dojrzałe sery, fermentowane produkty, wędliny, alkohol, ocet
  6. Wspieraj produkcję DAO: Zapewnij odpowiednie spożycie witaminy B6, witaminy C, miedzi poprzez dietę lub suplementy
  7. Lecz jelita: Zajmij się problemami jelitowymi (SIBO, zespół nieszczelnych jelit, stan zapalny) pogarszającymi produkcję DAO
  8. Przejrzyj leki: Omów z lekarzem alternatywy dla leków blokujących DAO, jeśli to możliwe
  9. Dziennik żywienia: Śledź produkty i objawy, aby zidentyfikować osobiste wyzwalacze i tolerancje
  10. Stopniowe ponowne wprowadzanie: Po poprawie objawów, powoli wprowadzaj ponownie produkty, testując indywidualną tolerancję
  11. Leki przeciwhistaminowe w razie potrzeby: Naturalne antyhistaminy (kwercetyna, witamina C) lub leki do kontroli objawów
  12. Długoterminowe zarządzanie: Większość ludzi ostatecznie rozszerza dietę w miarę gojenia się jelit i poprawy funkcji DAO
  • Osoby z niewyjaśnionymi nietolerancjami pokarmowymi niewyjaśnionymi przez alergie lub nietolerancje
  • Osoby doświadczające bólów głowy/migren wyzwalanych przez określone produkty
  • Osoby z objawami trawiennymi (wzdęcia, biegunka, ból) po spożyciu określonych produktów
  • Osoby z przewlekłą pokrzywką lub rumieniem bez wyraźnej przyczyny alergicznej
  • Osoby z niedrożnością nosa lub objawami oddechowymi związanymi ze spożywaniem jedzenia
  • Osoby z problemami jelitowymi (SIBO, IBD, zespół nieszczelnych jelit) wpływającymi na produkcję DAO
  • Osoby przyjmujące leki które hamują enzym DAO
  • Osoby chcące sprawdzić czy nietolerancja histaminy wyjaśnia ich objawy
  • Osoby z prawdziwymi alergiami pokarmowymi - wymagają innego postępowania; DAO nie zapobiegnie reakcjom alergicznym
  • Osoby z wywiadem anafilaksji - nagły przypadek medyczny wymagający epinefryny, a nie suplementów DAO
  • Kobiety w ciąży - niewystarczające dane bezpieczeństwa dotyczące suplementacji DAO podczas ciąży
  • Osoby oczekujące, że DAO zastąpi diagnozę - potrzebna jest odpowiednia ocena w celu wykluczenia innych chorób
  • Osoby z ciężkimi objawami - wymaga badań medycznych w celu wykluczenia poważnych chorób
  • Osoby nie zajmujące się przyczynami źródłowymi - gojenie jelit, przegląd leków, uzupełnienie składników odżywczych również są ważne

Wyniki: Kompleksowy przegląd bada histaminę i nietolerancję histaminy, w tym mechanizmy, diagnozę i manifestacje kliniczne. Niedobór DAO zidentyfikowano jako kluczowy czynnik w nietolerancji histaminy.

Cytowanie: Maintz L, Novak N. Am J Clin Nutr. 2007;85(5) [Histamina i nietolerancja histaminy]

Wyniki: Badanie omawia, czy nietolerancja histaminy jest przeszacowana czy niedoszacowana. Przegląd bada wyzwania diagnostyczne i pytania dotyczące rozpowszechnienia.

Cytowanie: Schwelberger HG. Inflammation Research. 2010;59(4):291-295

Wyniki: Badanie bada aktywność oksydazy diaminowej (DAO) w błonie śluzowej jelit. DAO produkowana w jelitach jest podstawowym enzymem do rozkładu histaminy z diety.

Cytowanie: Fogel WA, et al. Eur J Pharmacol. 2005 [Aktywność DAO w błonie śluzowej jelit]

Wyniki: Badania pokazują, że dieta bezhistaminowa jest leczeniem z wyboru dla nietolerancji pokarmowej wywołanej histaminą. Postępowanie dietetyczne skutecznie zmniejsza objawy.

Cytowanie: Wantke F, et al. 1993 [Dieta bezhistaminowa dla nietolerancji histaminy]