Nakarm swój mózg

Miliony ludzi na całym świecie wiernie stosują diety niskotłuszczowe i o niskim poziomie cholesterolu, starając się zmniejszyć ryzyko chorób związanych z nadwagą. Nie zdają sobie oni jednak sprawy z tego, że głodzą swój mózg, nie dostarczając mu określonych substancji odżywczych, potrzebnych do utrzymania dobrej pamięci i zdrowych funkcji poznawczych.

Diety z kategorii “zdrowe serce”, które ograniczają jajka, mięso, ser i inne źródła cholesterolu i nasyconych tłuszczy nie są już tak zdrowe dla mózgu. Mogą one prowadzić do niedoborów dwóch istotnych substancji odżywczych - choliny (jako alfa-glicerylofosforylcholina) i seryny (jako fosfatydyloseryna), wymaganych przez mózg do produkcji związanych z pamięcią neuroprzekaźników i funkcjonalnych błon lipidowych.

Zapotrzebowanie mózgu na cholinę i serynę staje się nawet bardziej istotne wraz z wiekiem. Ostatnie doniesienia na temat występowania dysfunkcji kognitywnych sugerują, że optymalizacja naszego spożycia tych składników mogłaby pomóc odwrócić alarmujący wzrost demencji starszych ludzi. Szacuje się, że 10-20% ludzi powyżej 65. roku życia już cierpi na umiarkowane zaburzenia kognitywne[1] oraz około 5.2 miliona mieszkańców USA żyje z chorobą Alzheimera.[2] Naukowcy przewidują, że u 10 milionów dzieci z wyżu demograficznego, jeszcze w trakcie ich życia, może rozwinąć się ta poważna choroba.[3]

Nowe badania wskazują, że biochemiczne procesy prowadzące do spadku zdolności kognitywnych reprezentują modyfikowalny czynnik ryzyka rozwoju demencji, wliczając w to chorobę Alzheimera. Dwie istotne substancje odżywcze mózgu, fosfatydyloseryna i alfa-glicerylofosforylcholina (GPC), mogłyby umożliwić starzejącym się ludziom zapobieganie lub nawet odwrócenie procesu pogarszania się pamięci i zdolności kognitywnych.

Fosfatydyloseryna: dowiedziony sposób walki ze starzeniem mózgu

Fosfatydyloseryna jest bardzo istotna, by pomóc neuronom w mózgu wspierać i utrzymywać funkcje pamięciowe i neuroplastyczność — czynną zdolność do zastępowania uszkodzonych neuronów nowymi. Komunikacja neuronów i neuroplastyczność zależą od zrównoważonego poziomu fosfatydyloseryny i innych “sprytnych” substancji odżywczych.

Utrzymywanie optymalnego spożywania fosfatydyloseryny jest decydujące w zapobieganiu, związanego z wiekiem, spadku zdolności kognitywnych. Nawet jeśli jesteś zdrową osobą dzisiaj, badania pokazują, że możesz doświadczyć radykalnego pogorszenia swoich zdolności kognitywnych przed osiągnięciem 70 lat.[4]

W 2003 roku, nawet uprzedzona Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) przyznała fosfatydyloserynie status: “zatwierdzone oświadczenie zdrowotne”, pozwalając producentom suplementów podawać, że “spożywanie fosfatydyloseryny może zmniejszyć ryzyko demencji i zaburzeń kognitywnych u ludzi w podeszłym wieku”.[5]

Badania wykazały, że fosfatydyloseryna może działać korzystnie na ludzi w każdym wieku. U osób w średnim i podeszłym wieku, fosfatydyloseryna zapobiega i cofa amnezję[6], łagodzi stres[7] i niepokój.[8] Wstępne badania pokazują, że fosfatydyloseryna może również oddziaływać korzystnie na dzieci, poprawiając ich uwagę, pomagając w nauce czy lecząc problemy behawioralne.[9]

Istotny komponent kobiecego mleka, fosfatydyloseryna,[10] klasyfikowana jest jako fosfolipid. Fosfolipidy są ortomolekułami[11] (naturalnie obecnymi w organizmie), odgrywającymi ważną rolę w komunikacji komórkowej w mózgu, są one również wymagane, by utrzymać płynność wszystkich błon komórkowych. Błony są “polami działania” każdej komórki, przeprowadzając między nimi komunikację i hormonalny sygnał transdukcji.

Przedkliniczne badania[12] i próby na ludziach[13] pokazały, że fosfatydyloseryna może sprzyjająco wpłynąć na neuronowe błony, komórkowy metabolizm i poziomy neuroprzekaźników mózgowych, takich jak acetylocholina. Dwie metaanalizy licznych badań klinicznych pozwoliły wyciągnąć wnioski, że fosfatydyloseryna mogłaby przynieść znaczne korzyści dla kognitywnych funkcji, typowo ulegającym pogorszeniu wraz z wiekiem, wliczając w to poprawę koncentracji, pamięci, nauki czy zdolności wypowiadania się.[14]

Dzięki podwyższaniu metabolizmu glukozy i stymulacji produkcji acetylocholiny i suplementacji fosfatydyloseryny (100 mg trzy razy dziennie), poprawie ulegają zdolności kognitywne u pacjentów doświadczających, związanych z wiekiem, zaburzeń pamięci czy innych oznak zaburzeń kognitywnych.[15]

W badaniu podwójnie ślepej próby, z kontrolną grupą placebo, na 425 pacjentach w wieku 65-93 lat, cierpiących na umiarkowane i ciężkie zaburzenia kognitywne, naukowcy podawali doustne dawki 300 mg fosfatydyloseryny dziennie, przez sześć miesięcy. Badani wykazywali konsekwentną poprawę w skali ogólnej oceny klinicznej, w takich obszarach życia codziennego, jak: zapamiętywanie, nauka i socjalizacja.[16]

Rezultaty niedawnego izraelskiego badania klinicznego IV fazy wykazały, że nutraceutyk sformułowany z fosfatydyloseryny (100 mg) i GPC (600 mg), mógłby znacząco poprawić zapamiętywanie i przywrócić utratę zasadniczej sprawności umysłowej u mężczyzn i kobiet w wieku 67-80 lat.[17] Naukowcom udało się zmierzyć tę nadzwyczajną poprawę w 15 tygodni. Inne badania fosfatydyloseryny, najczęściej dawkowanej 300-400 mg dziennie, wykazały jej najwyższą skuteczność u tych z mniej poważnymi zaburzeniami kognitywnymi.[18]

GPC: Nieszkodliwa forma choliny dla zdrowia umysłowego

Cholina znajduje się w pokarmach takich, jak: wołowina, wątroba kurczaka, żółtko jajka, fasola sojowa, mleko i orzeszki ziemne. Jednak restrykcyjni wegetarianie, lekkoatleci, ludzie pijący dużo alkoholu oraz ci przestrzegający niskotłuszczowej i o małej zawartości cholesterolu diety, mogą być narażeni na niedobór choliny.

Alfa-glicerylofosforylcholina (GPC), podobnie jak fosfatydyloseryna, jest ortomolekularnym związkiem chemicznym (występującym naturalnie w mózgu), który służy jako prekursor acetylocholiny.[19] Acetylocholina jest istotnym neuroprzekaźnikiem związanym z pamięcią, funkcjami poznawczymi, snem i neuromięśniową kontrolą.[20] Spadek acetylocholiny postępuje wraz z wiekiem i jest oznaką choroby neurodegeneracyjnej.

W Europie, GPC jest subsydiowane jako lekarstwo na receptę, zwykle leczące chorobę Alzheimera, gdzie jest znane pod ogólną nazwą, alfosceran choliny. W Stanach Zjednoczonych GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) jest dostępny jako suplement odżywczy. Panuje przekonanie, że GPC poprawia i zapobiega demencji, polepsza pamięć i koncentrację, ponieważ podnosi poziom choliny w plazmie, przez co zwiększa produkcję acetylocholiny i fosfatydyloseryny.[21]

W dobrze kontrolowanym, wieloośrodkowym badaniu, obejmującym 261 uczestników, wykazano, że GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) znacząco poprawił funkcje kognitywne u pacjentów z łagodnym przebiegiem choroby Alzheimera.[22] Losowo wyznaczeni pacjenci otrzymywali 1200 mg dziennie GPC bądź placebo przez sześć miesięcy. Obie grupy były w podobnym stanie zdrowia przed przystąpieniem do badań. Pacjenci, którzy otrzymywali GPC uzyskali lepsze wyniki od tych, przyjmujących placebo, już w trzecim i szóstym miesiącu badań. Ocena funkcji kognitywnych uległa znacznej poprawie w grupie leczonej GPC, a w grupie placebo uległa natomiast pogorszeniu. U pacjentów z grupy przyjmującej GPC zaobserwowano również większą poprawę behawioralną i lepszą ogólną ocenę wystawioną przez lekarzy. Co czyni te wyniki szczególnie zachęcającymi, to to, że przypominają one efekty uzyskane przez użycie leków obecnie przepisywanych na chorobę Alzheimera: Aricept®, Exelon® i Razadyne®.

Inne badania GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) na ludziach ujawniają w równym stopniu imponujące skutki. Ponowne zbadanie opublikowanych dotychczas, klinicznych danych na temat GPC i zaburzeń kognitywnych, na 10 kontrolowanych próbach z łącznym udziałem 1570 pacjentów z różnymi formami demencji wykazało, że działanie GPC było lepsze lub podobne w obserwowanych grupach kontrolnych w trakcie aktywnego leczenia farmakologicznego i górowało nad grupami placebo.[23]

GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) może ochronić i ułatwić komunikację między nerwami przez działanie na receptory czynnika wzrostu nerwu.

GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) został również użyty w leczeniu ludzi, którzy doznali wylewu i przemijających ataków niedokrwiennych (TIA). W pewnym badaniu, obejmującym 2044 pacjentów, podawano GPC w ciągu 10 dni po wylewie bądź TIA (1000 mg/dzień domięśniowo przez 28 dni, następnie 400 mg trzy razy dziennie doustnie przez pięć miesięcy). Co godne uwagi, na koniec próby, 71% pacjentów nie wykazało jakichkolwiek zaburzeń kognitywnych czy pamięci.[24]

GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) może ochronić i ułatwić komunikację między nerwami przez swój wpływ na receptory czynnika wzrostu nerwu, naturalnie występującej substancji, która reguluje receptory acetylocholiny. Wraz ze starzeniem, liczba receptorów czynnika wzrostu nerwu zmniejsza się. GPC wspomaga wzrost, naprawę i zwiększenie ilości receptorów czynnika wzrostu nerwu w korze móżdżku, regionie mózgu odpowiedzialnym za koordynację i kontrolę ruchu.[25]

Badanie na zwierzętach wykazało, że leczenie GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) przeciwstawia się zależnym od wieku redukcjom zagęszczenia komórek nerwowych i receptorów acetylocholiny w hipokampie starszych szczurów.[26] Wyniki wskazują, że leczenie GPC jest efektywne w zwalnianiu ekspresji zmian strukturalnych, występujących w podstarzałym mózgu.

Inne badanie na zwierzętach pokazało, że długoterminowe stosowanie GPC (alfa-glicerylofosforylcholina) wyrównało - po części - utratę włókien nerwu i komórek mózgu, następujących wraz ze starzeniem się. U leczonych GPC szczurów, zarówno zagęszczenie, jak i obszar zajęty przez włókna neuropołączeniowe, były znacznie wyższe, niż w dobranych pod względem wieku osobników kontrolnych. Liczba neuronów hipokampu, części mózgu, która jest blisko związana z korą mózgową, była wyższa u leczonych GPC zwierząt. niż u 24. miesięcznych osobników kontrolnych. Naukowcy stwierdzili, że leczenie GPC zdaje się “przeciwdziałać jakimś anatomicznym zmianom hipokampu, występującym u starych szczurów”.[27]

Bezpieczniejsze od leków na receptę

Powszechnie uważa się, że spadek poziomu acetylocholiny w mózgu wiąże się ze starzeniem, co może prowadzić do neurodegeneracji. Jest to hipoteza, którą zaproponowano już blisko 30 lat temu.[28]

Obecnie wierzy się, że zaburzenia neuronów związane z acetylocholiną i ich “łącz transmisyjnych” (aksonów i dendrytów) w mózgu, przyczyniają się do spadku zdolności kognitywnych, obserwowanych u ludzi w podeszłym wieku i u tych, ze zdiagnozowaną chorobą Alzheimera. Hipoteza ta dostarczyła przeważających powodów do rozwoju leków, przeciwdziałających demencji, które dezaktywują enzym rozkładający acetylocholinę. Niestety leki na receptę, takie jak Aricept ® (donepezil), mają niski stosunek korzyść/ryzyko i niosą wysokie prawdopodobieństwo skutków ubocznych u starszych pacjentów.[29]

Podsumowanie

Łagodny spadek zdolności kognitywnych nie jest już dłużej postrzegany jako wyłącznie normalny aspekt starzenia się.

Zaniki pamięci mogą powstawać przez nieoptymalne dawki składników neuroprotekcyjnych i neurotroficznych, diety niskotłuszczowe i te o niskiej zawartości cholesterolu, spożywanie posiłków ubogich w takie składniki i styl życia powodujący chroniczne stany zapalne oraz oksydacyjne uszkodzenia neuronów mózgowych.

Dzięki skorzystaniu z niedawno poczynionych postępów w zrozumieniu funkcji kognitywnych, działaniu pamięci i komórek nerwowych, dbające o zdrowie osoby mogą stosować bezpieczne i efektywne substancje odżywcze chroniące mózg, takie jak fosfatydyloseryna i GPC (alfa-glicerylofosforylcholina), aby zapobiec czy odwrócić efekt niedoboru tych związków.

Wiele opublikowanych dowodów wskazuje, że fosfatydyloseryna i GPC odgrywają ważną rolę we wspomaganiu utrzymania dobrej pamięci i innych zdolności kognitywnych u osób w podeszłym wieku.

Materiał wykorzystany za zgodą Life Extension. Wszelkie prawa zastrzeżone.