Co takiego jest w grzybach, że wspomagają one zdrowe starzenie się?

W kwietniu 2021 roku opublikowano wyniki przełomowego badania trwającego niemal 21 lat, w którym obserwowano wzorce żywieniowe 15 000 Amerykanów.[1]

U osób spożywających grzyby, zaobserwowano o 16% niższe ogólne ryzyko śmierci.

Spożywanie jednej porcji grzybów dziennie zamiast żywności wysoko przetworzonej lub czerwonego mięsa skutkuje spadkiem śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny o 35%.

Jeszcze niższą śmiertelność stwierdzono u osób, które spożywały większe ilości grzybów.

Czym zatem jest składnik zawarty w grzybach który odpowiada za długowieczność ludzi?

Okazuje się, że grzyby zawierają więcej aminokwasu zwanego L-ergotioneiną, niż inne źródła pożywienia.[2,3]

Fakt ten zachęcił naukowców do zbadania, jak L-ergotioneina działa na organizm człowieka.

L-ergotioneina wydaje się chronić DNA i ograniczać skracanie telomerów.

W niniejszym artykule opiszemy korzyści wynikające ze stosowania wspomagającej długowieczność L-ergotioneiny.

Czym jest L-Ergotioneina?

L-ergotioneina jest aminokwasem niewytwarzanym przez ludzki organizm.[5]

Poziomy L-ergotioneiny osiągają szczyt we wczesnej dorosłości i stopniowo - wraz z wiekiem - spadają. Wraz z procesem starzenia organizm traci zdolność do gromadzenia tego potężnego składnika odżywczego.[6,7]

L-ergotioneina w najwyższym stężeniu występuje w grzybach. Maleńkie ilości tego aminokwasu znajdują się także w roślinach, które pobrały go z gleby.

Aby uzyskać znaczące ilości L-ergotioneiny, musi ona być dostarczana z diety (spożywanie dużej ilości grzybów) lub jako standaryzowany suplement.[7-9]

Niestety, L-ergotioneina nie występuje powszechnie w diecie amerykanów. Wynika to w dużej mierze z niskiego spożycia grzybów i przemysłowych praktyk rolniczych, a to sprawia, że suplementacja wydaje się być najlepszą opcją. Jednak, aby uzyskać 5 mg L-ergotioneiny, należałoby spożyć około 2-5 filiżanek zwykłych białych pieczarek.[10,11]

Kiedy naukowcy porównali spożycie L-ergotioneiny w Ameryce z jej spożyciem w Europie, okazało się, że Europejczycy cechujący się wyższą długowiecznością spożywają znacznie więcej L-ergotioneiny.[12]

L-ergotioneina znajduje się w większości tkanek organizmu człowieka.[7,8] W większym stopniu jest ona skoncentrowana w komórkach najbardziej narażonych na działanie stresu oksydacyjnego czy stan zapalny (krew, szpik kostny, soczewka oka, mózg, wątroba i skóra).[7 8]

Transportery L-ergotioneiny znajdują się również w łożysku i gruczołach sutkowych, co sugeruje jej znaczenie także we wczesnym rozwoju zarodka i noworodka.[7]

Odkrycia naukowe

Pewne ważne odkrycie sprawiło, że L-ergotioneina znalazła się w centrum uwagi naukowców.

Organizm człowieka wytwarza białko transportowe, które pobiera L-ergotioneinę z pożywienia i rozprowadza ją do komórek w całym organizmie.[4]

Białko to może przenosić inne związki, jednak L-ergotioneinę transportuje 100 razy wydajniej, niż inne składniki odżywcze.

To preferencyjne traktowanie L-ergotioneiny wskazuje na ważną rolę, jaką pełni ona w organizmie.

Obiecujące badania naukowe

Badania obserwacyjne wykazały, że L-ergotioneina może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowego starzenia się. Wykazano również korelację pomiędzy jej poziomem we krwi a ogólną oczekiwaną długością życia.

W jednym z badań porównano średnie dzienne spożycie L-ergotioneiny w kilku krajach rozwiniętych.[12]

W krajach o najniższym spożyciu L-ergotioneiny (Stany Zjednoczone) zaobserwowano także niższą średnią długość życia.

W krajach o najwyższym spożyciu L-ergotioneiny zaobserwowano natomiast znacznie wyższą średnią długość życia.

Włosi spożywają średnio ponad cztery razy więcej L-ergotioneiny dziennie w porównaniu z mieszkańcami Stanów Zjednoczonych.[12]

Badania wykazują, że wyższy poziom L-ergotioneiny we krwi wiąże się z mniejszą częstością występowania:

• Chorób układu krążenia[13]
• Pogorszenia funkcji poznawczych/łagodnego upośledzenie funkcji poznawczych[6]
• Choroby Parkinsona[14]
• Choroby Leśniowskiego-Crohna (choroba zapalna jelit)[15]
• Osłabienia[16]
• Zgonu z powodu choroby układu krążenia lub zgonu z dowolnej przyczyny[13]

W tkankach, które uległy uszkodzeniom związanym z wiekiem czy też utraciły swoje funkcje, zaobserwowano wyczerpanie poziomów L-ergotioneiny.

Na przykład u osób z zaćmą zauważono niższy poziom L-ergotioneiny, niż u osób zdrowych. Stopień wyczerpania L-ergotioneiny koreluje ponadto z nasileniem zaćmy.[17]

Spożycie L-ergotioneiny jest bardzo ograniczone w typowej diecie amerykańskiej.[12] Poziomy tego aminokwasu wraz z wiekiem ulegają redukcji.[6,18,19] Doustna suplementacja L-ergotioneiny może skutecznie podnieść jej poziom we krwi.[20]

Potencjalne mechanizmy ochrony

L-ergotioneina wydaje się być naturalnym składnikiem chroniącym tkanki przed urazami.[7,8]

L-ergotioneina ma grupę zawierającą siarkę, a to stawia ją w klasie związanej z glutationem - jednym z najsilniejszych przeciwutleniaczy wytwarzanych w organizmie człowieka.[21,22]

W komórkach L-ergotioneina koncentruje się w mitochondriach (organellach wrażliwych na stres oksydacyjny). Dowody przedkliniczne wykazują, że L-ergotioneina może pomóc zneutralizować wolne rodniki, zanim te uszkodzą mitochondria i inne struktury komórkowe.[23,24]

Ochrona przed uszkodzeniem DNA

Ilość uszkodzeń DNA komórkowego jest niedoszacowana.

Czy to promieniowanie tła, czy normalne procesy metaboliczne - nasze DNA jest nieustannie „niszczone”, a następnie „naprawiane” przy użyciu wyspecjalizowanych koenzymów, których ilość spada wraz z naturalnym procesem starzenia.

Brak naprawy uszkodzonego DNA może spowodować zezłośliwienie komórek lub przyspieszyć ich starzenie.

L-ergotioneina wykazuje właściwości chroniące DNA.

Na przykład promieniowanie ultrafioletowe (UV) uszkadza DNA komórek skóry i przyspiesza jej starzenie oraz podnosi ryzyko powstania nowotworu skóry.

Wykazano, że L-ergotioneina pochłania światło UV o tej samej długości fali co DNA.[8,25,26] Sugeruje to, że może ona działać jako swego rodzaju „filtr przeciwsłoneczny” w komórkach skóry. Mechanizm ten może zapobiegać zarówno uszkodzeniom DNA jak i wspomagać procesy naprawy DNA w komórkach narażonych na promieniowanie UV.[27]

Utrzymanie dłuższych telomerów

Innym elementem powodującym proces starzenia jest skracanie telomerów (ochronnych czapeczek na końcach chromosomów).[28]

Wraz z wiekiem telomery ulegają skróceniu, co jest wskaźnikiem starzenia się komórek, utraty funkcji i ostatecznej śmierci komórek.

Ochrona telomerów w celu utrzymania witalności jest od dawna przedmiotem badań przeciwstarzeniowych.

Badanie opublikowane w roku 2020 wykazało, że L-ergotioneina znacznie ogranicza tempo skracania telomerów, a także zmniejsza ilość krótkich telomerów w komórkach narażonych na stres oksydacyjny.[29]

Te i inne mechanizmy wyjaśniają, dlaczego L-ergotioneina może wspomagać zdrowie i długowieczność.

Podsumowanie

L-ergotioneina to aminokwas występujący głównie w grzybach. Organizm nie potrafi jej sam wytworzyć i dlatego musi być ona dostarczana z pożywieniem lub przyjmowana w formie doustnej suplementacji.

Komórki ssaków, w tym także ludzi, zawierają białka transportowe, które w specyficzny sposób ułatwiają transport L-ergotioneiny w organizmie.

Fakt ten sugeruje, że L-ergotioneina odgrywa istotną rolę w obronie komórkowej organizmu i nie tylko.

L-ergotioneina chroni też przed uszkodzeniami DNA spowodowanymi promieniowaniem UV. Chroni ona ponadto przed skracaniem telomerów spowodowanym szkodliwym działaniem stresu oksydacyjnego.

L-ergotioneina może pomóc spowolnić proces starzenia i chronić organizm przed zaburzeniami związanymi z wiekiem, w tym przed spadkiem funkcji poznawczych.

Badania obserwacyjne wykazały, że zwiększone spożycie i wyższe poziomy L-ergotioneiny we krwi wiążą się ze zmniejszoną częstotliwością występowania wielu schorzeń związanych z wiekiem i ze zwiększoną oczekiwaną długością życia.

W 2005 roku naukowcy dokonali przełomowego odkrycia:

Materiał wykorzystany za zgodą Life Extension. Wszelkie prawa zastrzeżone.