Doustne probiotyki zwalczają choroby dziąseł

W dobie pandemii COVID-19 dbanie o higienę jamy ustnej wydaję się być szczególnie istotne. W jamie ustnej znajduje się ogromna ilość bakterii, które mogą powodować ubytki zębów a także zapalenie przyzębia.  Nawet dobre nawyki higieny jamy ustnej polegające na szczotkowaniu i nitkowaniu zębów dwa razy dziennie mogą okazać się niewystarczające.

Prawie jedna trzecia dorosłych Amerykanów cierpi na próchnicę, a prawie połowa osób w wieku lat 30 i starszych cierpi na  choroby przyzębia.^1,2

Choroby dziąseł bywają bardzo poważne. Mogą one prowadzić do utraty zębów, a także stanów zapalnych, które z kolei mogą przyspieszać procesy zwyrodnieniowe związane ze starzeniem.³ Choroby dziąseł mogą być przyczyną problemów z sercem a nawet nowotworów. Ponadto chore zęby mogą przyczyniać się do wystąpienia choroby Alzheimera, chorób płuc i nerek oraz innych narządów.^4-14

Naukowcy poszukujący sposobu na radzenie sobie z chorobami dziąseł i próchnicą odkryli innowacyjny sposób zmniejszenia ryzyka wystąpienia tych schorzeń - są nim doustne pastylki probiotyczne do ssania.

Mikrobiom jamy ustnej

Drobnoustroje naturalnie występujące w jamie ustnej nazywają się mikrobiomem jamy ustnej. Zdrowy mikrobiom wspomaga i chroni delikatne błony śluzowe, a także powierzchnię samych zębów.

Kiedy równowaga mikrobiomu jamy ustnej zostaje zakłócona - czy to z powodu złej diety, stylu życia, narkotyków czy też chorób - dochodzi do braku równowagi mikrobiologicznej, stan ten nazywany jest dysbiozą. Dysbioza upośledza prawidłową odpowiedź układu odpornościowego na czynniki zapalne.

Dysbioza może powodować szereg problemów w jamie ustnej, w tym także pojawianie się ubytków oraz chorób dziąseł. Te czynniki przyczyniają się do utraty zębów, a także do pojawiania się stanów zapalnych w całym organizmie.

Konieczność przywrócenia równowagi mikrobiomu jamy ustnej doprowadziła naukowców do zidentyfikowania dwóch szczepów pożytecznych bakterii, które mogą zwalczać choroby dziąseł. Pierwszy szczep bakterii probiotycznych, L. plantarum L-137, wzmacnia funkcję odpornościową jamy ustnej i wspomaga proces gojenia. Drugi szczep bakterii probiotycznych, S. salivarius M18, zabija szkodliwe bakterie żyjące w jamie ustnej.^15-17

Oba te szczepy bakterii probiotycznych zapobiegają chorobom dziąseł a także wspomagają utrzymanie równowagi mikrobiomu jamy ustnej.

Wykorzystanie naturalnej odpowiedzi immunologicznej

Jednym z kluczowych problemów związanych z brakiem równowagi mikrobiomu jamy ustnej jest fakt, że zmniejsza on naturalne zdolności odpornościowe jamy ustnej. Z tego też powodu, jesteśmy bardziej narażeni na infekcje bakteriami powodującymi choroby dziąseł, takimi jak Porphyromonas gingivalis.

Bakterie P. gingivalis dodatkowo osłabiają układ odpornościowy jamy ustnej. Zmniejszają one poziom ochronnej Interleukiny 12 (IL-12) i zwiększają poziom prozapalnej Interleukiny 6 (IL-6). Tworzy to swego rodzaju błędne koło, które uniemożliwia organizmowi wyleczenie się.^18-20

Naukowcy poszukiwali sposobu na zwiększenie odporności w jamie ustnej i zidentyfikowali nieszkodliwą bakterię Lactobacillus plantarum, szczep L-137.¹⁷ Po obróbce cieplnej stwierdzono, że szczep L. plantarum zwiększa produkcję ochronnej IL-12.

Zastosowanie tej bakterii u pacjentów z zapaleniem przyzębia pomaga odbudować prawidłowe funkcje odpornościowe w jamie ustnej, które zostały upośledzone w wyniku działania niepożądanych bakterii szczepu P. gingivalis. L. plantarum pomaga przywrócić naturalną równowagę mikrobiomu jamy ustnej, a tym samym umożliwić szybsze wyleczenie stanów zapalnych dziąseł.

Co musisz wiedzieć: Probiotyki zwalczają choroby dziąseł

• Choroby zębów i dziąseł są często pomijaną przyczyną pogorszenia stanu zdrowia u osób starzejących się.
• Oprócz negatywnego wpływu na zdrowie jamy ustnej, stany zapalne w obrębie dziąseł mogą powodować choroby serca, płuc, mózgu, wątroby a także schorzenia związane z procesem starzenia się.
• Równowaga mikrobiomu jam ustnej wspomaga odporność.
• Brak równowagi mikrobiomu albo dysbioza upośledza prawidłową odporność jamy ustnej.
• Równoważenie dysbiotycznego mikrobiomu jamy ustnej może przywrócić naturalną odporność na choroby.
• HT-L. plantarum L-137 to poddany obróbce cieplnej szczep pospolitych bakterii Lactobacillus, zdolny do indukowania cytokin prozdrowotnych w jamie ustnej i zwiększania odporności lokalnej.
• S. salivarius M18 to żywy szczep probiotyczny o działaniu antybiotycznym.
• Uzupełnienie codziennego schematu higieny jamy ustnej o suplement zawierający bakterie probiotyczne sprawi że w jamie ustnej nie będą namnażały się niepożądane bakterie, a w związku z tym ryzyko pojawienia się chorób powiązanych ze schorzeniami przyzębia zostanie znacznie zredukowane.

Próby kliniczne

Naukowcy przeprowadzili randomizowane badanie, z udziałem 39 osób z przewlekłym zapaleniem przyzębia.¹⁷ Losowo dobrani uczestnicy badania, przez 12 tygodni otrzymywali placebo lub suplement zawierający  L. plantarum L-137.

W ciągu 12 tygodni badacze zmierzyli odległość od linii dziąseł do dna maleńkiej „kieszeni” między dziąsłem a korzeniem zęba.¹⁷  Normalna, zdrowa kieszonka przyzębna ma maksymalnie 3 mm głębokości, głębokość 4 mm i więcej świadczy natomiast o stanie zapalnym przyzębia²¹.

Po 12 tygodniach, u osób suplementujących L. plantarum L-137 zaobserwowano 64% redukcję głębokości kieszonki przyzębnej w porównaniu z osobami przyjmującymi placebo.¹⁷

To niezwykłe badanie wykazało, że można poprawić stan zdrowia przyzębia poprzez modulację układu odpornościowego jamy ustnej.

Przywrócenie prawidłowej głębokości kieszonki przyzębnej jest jednym z elementów zwiększających naturalną odporność jamy ustnej. Jednak, równie ważne jest także przywrócenie równowagi mikrobiomu jamy ustnej.

W taki sposób można zapobiegać zaburzeniom odporności i spowodowanych nimi zmianami zapalnym, jeszcze zanim takowe się pojawią.  Tutaj bardzo pomocny będzie doustny probiotyk S. salivarius M18.

Wszechstronny probiotyczny system obrony jamy ustnej

Odporny na choroby, prawidłowy mikrobiom jamy ustnej to szeroki wachlarz pożytecznych szczepów bakteryjnych pełniących ważne funkcje biologiczne. Mikrobiom dysbiotyczny to taki, w którym dominuje jeden lub kilka szkodliwych szczepów, tworząc tym samych środowisko sprzyjające tworzeniu się stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej.

Według badań naukowych, dla przywrócenia prawidłowego mikrobiomu jamy ustnej a także dla uniknięcia chorób dziąseł, konieczne jest dodatkowe wsparcie kolonizacji oraz wzrostu pożytecznych szczepów bakteryjnych.²²

Pożyteczne szczepy bakteryjne konkurują ze szkodliwymi szczepami zmniejszając ich populacje i umożliwiając kolonizację szerszej gamie korzystnie działających szczepów bakteryjnych.

S. salivarius M18 jest jednym z korzystnie działających szczepów bakteryjnych. Wypiera on niebezpieczne szczepy bakteryjne w jamie ustnej, powodujące lub/i nasilające choroby przyzębia. Wykazano, że S. salivarius M18 wpływa korzystnie na stan zdrowia dziąseł i chroni przed chorobami przyzębia.^15,16

Przeprowadzono randomizowane, kontrolowane badanie w celu określenia wpływu szczepu S. salivarius M18 na niektóre z najważniejszych parametrów klinicznych zdrowia jamy ustnej i dziąseł.²³ Badaniem objęto mężczyzn i kobiety w wieku 20–60 lat z umiarkowanym lub ciężkim zapaleniem dziąseł (wskaźnik stanu zapalnego dziąseł 2 lub 3) oraz umiarkowanym zapaleniem przyzębia (głębokość kieszonek dziąsłowych poniżej 6 mm).

Jedna połowa badanych nie była leczona, a druga połowa otrzymywała codziennie po szczotkowaniu zębów pastylki do ssania zawierające 200 milionów S. salivarius M18. Pacjenci przyjmowali pastylki do ssania przez 30 dni. Dla ustalenia, czy korzystny wpływ S. salivarius M18 utrzyma się także po zaprzestaniu stosowania pastylek zawierających ten szczep bakteryjny, naukowcy prowadzili obserwację przez kolejnych 30 dni.

Wyniki grupy otrzymującej S. salivarius M18  w porównaniu z grupą kontrolną - były korzystne dla wszystkich czterech pomiarów:²³

1. Średni wynik wskaźnika płytki nazębnej zmniejszył się o 44% w dniu 30 (ostatni dzień leczenia) oraz o 37% w dniu 60.
2. Średni wynik wskaźnika stanu zdrowia dziąseł został zmniejszony o 42% w dniu 30 i o 35% w dniu 60.
3. Zmodyfikowany wskaźnik krwawienia dziąseł został zmniejszony o 53% w dniu 30 i o 51% w dniu 60.
4. Głębokość kieszonek dziąsłowych została zmniejszona o 20% w dniu 30 i o 22% w dniu 60.

Warto zauważyć, że najniższe wyniki dla każdego wskaźnika w grupie stosującej S. salivarius M18 wskazywały na powrót do prawie normalnych wartości - mniejszych niż 1 dla wskaźnika płytki nazębnej, wskaźnika stanu zdrowia dziąseł i zmodyfikowanego wskaźnika krwawienia dziąseł, oraz w przypadku głębokości kieszonek dziąsłowych do nieco ponad 3 mm. Wartości te pozostały jednak nieprawidłowe w grupie kontrolnej.²³

Badanie to wykazało korzystny wpływ probiotycznego suplementu do ssania nie tylko na znaczną poprawę wszystkich czterech najważniejszych parametrów zdrowia przyzębia w czasie stosowania suplementu, ale także po zakończeniu suplementacji.

Wcześniejsze badania kliniczne przedstawiają dodatkowe dowody na to, że stosowanie S. salivarius M18 działa korzystnie dla zdrowia jamy ustnej.

Jak to działa

S. salivarius M18 działa poprzez kilka mechanizmów, które pomagają stworzyć zdrowsze środowisko jamy ustnej. W przeciwieństwie do wielu preparatów probiotycznych, S. salivarius M18 może specyficznie kolonizować jamę ustną. Skutkuje to stabilnie rozwijającą się kolonią S. salivarius M18, nawet po zakończeniu suplementacji.¹⁶

Wykazano również, że S. salivarius M18 skutecznie wypiera bakterie takie jak  Streptococcus mutans, mogące  powodować ubytki zębów.¹⁵

S. salivarius M18 wytwarza bakteriocynę hamującą wzrost niepożądanych bakterii.

Bakteriocyna działa podobnie do antybiotyków, ale są całkowicie naturalna i działa tylko na poziomie lokalnym między różnymi szczepami bakteryjnymi.²⁴

Bakteriocyny wytwarzane przez S. salivarius M18 należą do klasy zwanej lantibiotics, wykorzystującej mechanizm działania polegający na uszkadzaniu błony komórkowej organizmu docelowego, prowadząc do jego zniszczenia 25, 26 W taki właśnie sposób S. salivarius M18 hamuje wzrost kilku dobrze znanych bakterii odpowiedzialnych za choroby zębów i dziąseł, w tym S. mutans, S. sobrinus i Actinomyces naeslundii.^15,24,27,28

Oprócz zwalczania organizmów chorobotwórczych S. salivarius M18 wytwarza także enzymy rozkładające płytkę nazębną - główną przyczynę próchnicy zębów i chorób dziąseł.  S. salivarius M18 pomaga również utrzymać neutralne pH w jamie ustnej, które wspomaga rozwój korzystnie działających bakterii. Zrównoważony mikrobiom jamy ustnej oznacza mniejsze ryzyko pojawienia się chorób w obrębie jamy ustnej.¹⁵

S. salivarius M18 zmniejsza ponadto obecność prozapalnej cytokiny IL-6 powodującej choroby przyzębia.¹⁵ W połączeniu ze szczepem L. plantarum L-137 - chroni przed przewlekłymi stanami zapalnymi przyzębia.

Podsumowanie

Choroby dziąseł są powszechne, zwłaszcza po 30-tym roku życia.

Szczotkowanie i nitkowanie zębów są ważne, ale nie są wystarczające dla przywrócenia równowagi mikrobiomu jamy ustnej.

Ostatnie postępy w zrozumieniu korzyści wynikających z zastosowania pożytecznych bakterii (probiotyków) ujawniają dwutorowe podejście w przywracaniu równowagi mikrobiomu i uzyskaniu prawidłowych funkcji odpornościowych jamy ustnej.

L. plantarum L-137 zawiera pożyteczne bakterie L. plantarum, które poprawiają funkcję odpornościową jamy ustnej, zmniejszają stan zapalny i wspomagają proces gojenia.

S. salivarius M18 jest sprawdzonym doustnym probiotykiem zdolnym do kolonizacji jamy ustnej, gdzie niszczy niepożądane, szkodliwe bakterie.

Te dwa probiotyki, przyjmowane codziennie w formie pastylki do ssania, działając synergistycznie wspomagają nie tylko zdrowie jamy ustnej ale także zdrowie całego organizmu.

Materiał wykorzystany za zgodą Life Extension. Wszelkie prawa zastrzeżone.